โรคในช่องปาก

คือ การเกิดโรคที่อยู่บริเวณภานในช่องปาก เช่น เหงือก ฟัน ลิ้น ต่อมและเส้นประสาทต่างๆที่อยู่บริเวณช่องปาก ปากเป็นอวัยวะหนึ่งที่ใช้นำอาหารเข้าวู่ร่างกาย ถือเป็นด่านแรกก่อนที่สิ่งต่างๆจะเข้าสู่ร่างกาย ดังนั้นโอกาสการเกิดโรคและอักเสบที่ช่องปากก็มีมากเช่นกัน โรคที่เกิดกับช่องปากมักจะทำให้เจ็บปวด ทรมาน ทานอาหารลำบาก หากไม่ดูแลให้ดี อาจทำให้เชื้อโรคทำลายระบบประสาท และเข้าสู่กระแสเลือดเป็นอันตรายจ่ออวัยวะสำคัญอื่นๆของร่างกาย

ปัจจัยที่ทำให้เกิดความเสี่ยงในการเกิดโรคในช่องปาก

ปัจจัยต่างๆที่มีผลต่อการเกิดโรคในช่องปากมีอะไรบ้าง เราได้รวบรวมมาเสนอต่อเพื่อนๆ เป็นปัจจัยด้านพฤติกรรม ปัจจัยเกี่ยวกับตัวฟัน และปัจจัยเกี่ยวกับสุขภาพและโรคอื่นๆที่ส่งผลกระทบต่อโรคในช่องปาก รายละเอียด ดังนี้

ปัจจัยเกี่ยวกับพฤติกรรม
จะกล่าวถึงพฤติกรรมการกินเป็นหลัก ในคนที่ชอบรับประทานอาหารจำพวก รสหวานและแป้ง ทำให้สถาพผิวของฟันแปรสภาพเร็ว อาจทำให้เกิดฟันผุ ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดโรคในช่องปากอื่นๆตามมา และในขณะเดียวกัน เชื้อจุลินทรีย์ บางชนิดก็ทำให้เหงือกอักเสบ และเชื้อจุลินทรีย์จะสะสมอยู่บริเวณคอฟัน ซอกฟัน เมื่อเจริญเติบโตขึ้นเชื้อโรคเหล่านี้จะปล่อยสารพิษออกมา ถ้าไม่ดูแลความสะอากภายในช่องปาก ก็เป็นอันตรายตามมาได้  ดังนั้น การปรับพฤติกรรมการกิน โดย ลดอาหารที่มีแป้งและน้ำตาลลง และดูแลรักษาความสะอาด สามารถช่วยลดปัจจัยการเกิดโรคในช่องปากได้

การรักษาความสะอาดช่องปาก ทำเพื่อการกำจัดคราบจุลินทรีย์ที่สะสมอยู่ในช่องปาก ที่เป็นแหล่งของเชื้อโรคออกโดยวิธีการทำความสะอาดช่องปาก สามารถทำได้ ดังนี้

  1. การแปรงฟันให้ถูกวิธี คือ แปรงฟันทั่วทุกซี่ฟัน
  2. ใช้ไหมขัดฟัน เพื่อทำความสะอาดซอกฟัน บริเวณที่การแปรงฟันเข้าไม่ถึง

นอกจากพฤติกรรมการกินแล้ว พฤติกรรมอีกอันหนึ่งที่ทำให้ช่องปากไม่ดี คือ การสูบบุหรี่ การสูบบุหรี่เป็นพิษต่อร่างกายแล้ว หากเกิดโรคที่ช่องปากและผู้ป่วยสูบบุหรี่ ความรุนแรงของโรคจะมากขึ้น เกิดฝี บวม หนอง ปวด และการรักษาก็จะยุ่งยากกว่าปรกติ การสูบบุหรี่เป็นตัวกระตุ้นให้โรคในช่องปากรุนแรงมากขึ้น

ปัจจัยเกี่ยวกับตัวฟัน

ลักษณะของฟันแต่ละคนมีความแตกต่างกัน รูปร่าง การเรียงตัว หากฟันที่มีลักษณะเป็นหลุมมีร่องลึก ฟันซ้อนกัน จะทำให้เกิดการสะสมของจุลินทรีย์ได้ง่าย เสี่ยงต่อการเกิดฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือการใส่เครื่องมือต่างๆในช่องปาก หรือ ใส่ฟันปลอม หากไม่ได้ให้สะอาด ก็จะเกิดการสะสมของคราบจุลินทรีย์ได้ง่าย เช่นกัน  โรคฟันผุ สามารถพบได้ง่าย ลักษณะฟันผุที่พบ มีลักษณธเป็นหลุมและมีร่องฟัน หากไม่ได้รับการรักษาก็มีความเสี่ยงของโรคในช่องปากได้ง่าย

ปัจจัยเกี่ยวกับสภาวะสุขภาพและโรคอื่นๆ

ในผู้ป่วยที่มี เช่น โรคเบาหวาน คนที่เป็นโรคเบาหวาน มีระดับน้ำตาลสูง ความหวานก็สามารถส่งผลกับฟันได้และการรักษาไม่ค่อยได้ผลสักเท่าไร ผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องดูแลสุขภาพช่องปากมากกว่าปรกติ ในคนที่มีสภาวะน้ำลายแห้ง การที่ไม่มีน้ำลายไหลเวียน เพื่อชะล้างเศษอาหารในช่องปาก จะเกิดการสะสมของเชื้อโรคในช่องปาก เกิดโรคได้ง่ายเช่นกัน นอกจากนั้น ในคนที่มีการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนในร่างกาย เช่น สตรีมีครรภ์ คนวัยหมดประจำเดือน เด็กที่เข้าสู่วัย ต้องทำความสะอาดช่องปากมากขึ้น และในผู้สูงอายุ คนร่างกายขาดสารอาหาร คนที่กินยาลดความดันโลหิตสูง คนที่เป็นโรคเกี่ยวข้องกับภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาว ต้องรักษาความสะอาดในช่องปากให้มากกว่าปรกติ

จากสามปัจจัยที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว การดูแลรักษาความสะอาดในช่องปาก เป็นสิ่งที่คนทุกคนควรให้ความสำคัญเพราะทุกคนมีโอกาสเกิดโรคในช่องปากได้ทั้งหมด

สุขภาพในช่องปาก หมายถึง สุขภาพของอวัยวะภายในช่องปาก ตั้งแต่ ปาก เหงือก ฟัน รวมถึงต่อมและเส้นประสาทต่างๆที่อยู่บริเวณปาก การดูแลช่องปาก คือ การแปรงฟัน การใช้ไหมขัดฟัน การตรวจสุขภาพฟันกับทันตแพทย์ ซึ่งควรตรวจอย่างน้อยปีละสองครั้ง

น้ำลาย ตัวน้ำลายมีบทบาทต่อการดูแลสุขภาพภายในช่องปากอย่างไร คือ น้ำลายจะเป็นตัวซ่อมฟัน โดยนำเอาเกลือแร่ แคลเซี่ยมและฟอสเฟต ไปซ่อมฟันที่เป็นรู นอกจากนั้น น้ำลายยังช่วยลดกรดจากเชื้อแบคทีเรีย